Museumstukken (bij de expositie in Sijthoff, mei 2022)
Als kind bezocht ik met mijn vader een tijd lang regelmatig een museum. Hij had een brede belangstelling – hoewel hij beeldende kunst systematisch links liet liggen – zodat ik de ene keer door de oudheid dwaalde, en me een paar weken later vergaapte aan scheepsmodellen. Ik volgde hem graag; museumbezoek hield voor mij altijd een belofte in vergelijkbaar met een op handen zijnde verjaardag, en zo voelt dat nog steeds.
Vroeger, toen mijn vader nog mijn keuzes maakte, hield ik een plakboek bij waarin ik toegangskaartjes, ansichtkaarten en folders verzamelde. Anno nu zijn mijn souvenirs overwegend van eigen makelij, en dat is verklaarbaar. Ik zie in musea nu eenmaal meer dan de bedoeling is, veel meer dan de tentoongestelde werken alleen.
Vermoedelijk doordat ik verkeer in een andere gemoedstoestand, een milde vorm van verhoogd bewustzijn, valt mijn oog ook op bijzaken. Op licht bijvoorbeeld, zonlicht dat de vakverdeling van een raamkozijn projecteert op de muur, of een gerasterd silhouet van een boom schildert op het gaas van rolgordijnen. Ik sta stil bij het geometrische lijnenspel tussen wanden en vloeren, en bij het paneel voor een elektriciteitskast dat door de lichtval - en mijn focus in deze omgeving - de gedaante aanneemt van een minimalistisch schilderij. Ik zie het vluchtige kunstwerk dat ontstaat door de reflectie van schilderijen en plafondverlichting in glanzend parket, en die vloer zelf: het patroon van de nerven en kieren.
Veelal dus fenomenen die zich ook elders voordoen, maar die ik in musea bewuster waarneem. En die ik soms fotografeer onder het verwonderde oog van een zaalwachter of medebezoeker. Want mensen zie ik natuurlijk ook: een bezoeker die het uitzicht uit het raam boeiender lijkt te vinden dan het schilderij ernaast. Een echtpaar dat onrustig om zich heen speurt naar wegwijzers te midden van moderne architectuur. Bezoekers met hun gezicht dichtbij de wand, houvast zoekend bij een bijschrift. Een moeder die haar kind optilt tot ooghoogte met een schilderij …
Een treffend beeld voor wat museumbezoek vermag. Het tilt je op en biedt je nieuwe perspectieven.